Terugblik Project 167

Multichannel Sound Recording Practice

door Rinus Boone (©2005)

Dit is een terugblik op een wel zeer geslaagde avond met Michael Williams, die speciaal hiervoor uit Parijs was overgekomen. Het oorspronkelijke plan was dat hij met de Thalys zou reizen, maar de Franse spoorwegen gingen weer eens in staking, zodat hij in overleg met ons besloot om dan het hele eind maar met de auto te overbruggen. Toen hij het woord kreeg had hij er al een lange autorit opzitten, maar daar was in zijn geanimeerde voordracht niets van te merken. Michael heeft jarenlang ervaring met dit onderwerp, zowel in de praktijk, de onderliggende theorieën en ook het onderwijzen hierin aan het Conservatoire de Paris.

Een aantal van onze toehoorders hadden hem al eerder horen spreken tijdens AES-conventies of hadden zijn artikelen gelezen. Zo waren zijn uiteenzettingen over surround opname en weergave ook voor mij niet geheel onbekend.

Zijn specialiteit is de toepassing van zongenaamde univalent arrays, waarbij de microfoonkanalen één op één met luidsprekerkanalen zijn verbonden. De ruimtelijke weergaveprincipes zijn een uitbreiding en aanvulling op het stereofonische principe waarbij door looptijd- en intensiteitsverschillen tussen luidsprekers die om de luisteraar staan opgesteld, richting wordt gegeven aan het opgenomen geluid. Een kenmerk van deze weergave, die door velen als een beperking wordt gezien, is het feit dat de ruimtelijke indruk alleen een goede kwaliteit heeft op een zorgvuldig gekozen luisterpositie. Michael vertrouwde ons dan ook toe dat hij het liefst in de sweet spot leeft, een klein gebied in zijn huiskamer dat hem uitermate veel luisterplezier verschaft.

Michael ging ook in op de vertekening die optreedt tussen de opnamehoeken en de weergavehoeken en illustreerde dit met een stereo-opname in een kippenhok waar een kip al tok-tokkend van rechts naar links liep en daarbij wel heel veel haast had om door het midden heen te komen. Ook zijn weergave van een opname in een varkensstal was heel geslaagd, vooral omdat hij deze opname liet horen om ons in de stemming te brengen voor de pauze ...

Omdat het niet mogelijk is om een goede surroundweergave te presenteren in een zaal vol publiek heeft hij hier bij ons ook geen poging toe gedaan. Hij hield het bij 2-kanaals voorbeelden die toch veel van de principes illustreerden. Heel overtuigend was een speicale mixtechniek, Twisted Quad genoemd. Hierbij wordt een viertal microfoons gebruikt: LF, RF, LB en RB (left front, right front, left back, right back). Bij twisted quad wordt hiervan een 2-kanaals mix gemaakt met LF + RB en RF + LB. Het effect hiervan is dat de ruimtelijkheid van de zijwand-reflecties die in een concertzaal zo'n belangrijke rol spelen nu ruimte krijgen in de links-rechts weergave. Bij LF + LB en RF en RB slaan deze reflecties als het ware dood. De demonstratie hiervan was zeer overtuigend.

De avond was te kort! Maar wie er meer over wil weten: Micheal heeft een boek over dit onderwerp geschreven: "Microphone Arrays for Stereo and Multichannel Sound Recording". Wie hier belangstelling voor heeft kan contact met hem opnemen. Het gemakkelijkste is per email: soundsscot@aol.com. Via dit emailadres kunt u ook zijn CDROM bestellen; een digitaal kookboek vol microfoonopstellingen. Het boek kost 20 euro, de CDROM is voorlopig gratis.